Niyə uşaqlar öz bacılarını və ya digər uşaqları qısqanırlar?
Uşaqlarda görülən qısqanclıq hissi yaxşı idarə olunmazsa, uşağın inkişafında problemlər yaradır. Bu hissin əsasının ümumiyyətlə ana sevgisini itirmək qorxusu olduğunu bildirən ekspertlər uşağın inkişafında valideyn davranışının əhəmiyyətinə toxunaraq, uşaq dünyaya gəlməzdən əvvəl ananın digər uşaqları da bu vəziyyətə hazırlamasının xüsusilə vacib olduğunu qeyd ediblər.
Uşaqlarda qısqanclıq nə vaxt təhlükəli həddə çatır?
Qardaş qısqanclığı vəziyyətində ananın narahatlığı, hirslənməsi və bu vəziyyəti gözdən salması uşağın daha çox narahat olmasına səbəb ola bilər. Uşaqlar ananın duyğularını fərq etmək və şərh etməkdə böyüklərdən daha həssas olurlar. Bu vəziyyətdə ananın öz narahatlığını idarə etməsi vacibdir. Məsələn, əgər ana öz davranışı və ya sözlə uşağın öz qardaşına zərər verəcəyindən narahatlığını ifadə edirsə, bu, adətən uşaqda günahkarlıq və qəzəb hissi yaradır. Bu, qısqanclıq və rəqabət hissini gücləndirir. Bu səbəbdən də ana ittiham etmədən, cəzalandırmadan sakit şəkildə vəziyyəti idarə etməlidir.
Uşaq sahib olduqlarını itirmək qorxusu ilə yanaşı, özünün xüsusi və vacib olduğu qavrayışını itirmək qorxusunu da yaşayır. Uşaqlar 12 yaşına qədər analarının qardaş və bacılarına görə onları sevməyəcəyini və ya daha az sevəcəyini düşünürlər.
Uşaqlarınıza problemlərini həll etmək imkanı verin
Uşaqlar real həyatda bu və buna bənzər problemləri yaşayacaq. Ailələr kiçik qısqanclıqlara məhəl qoymamalı və uşağın problemi necə həll etdiyini müşahidə etməlidir. Uşaqlara rəqabət və qısqanclıqla bağlı davranış problemlərini həll etmək imkanı verilməlidir. Ancaq problem həll olunmayacaq yerə çatdıqda, böyüklər müdaxilə etməlidir.
Yeni Doğulan uşağa ayrılmış vaxt böyük uşağa emosional yaralayır
Valideynlər təbii olaraq yeni doğulmuş körpəyə daha çox diqqət yetirməlidirlər. Əgər ilk uşaq diqqətə çox öyrəşibsə, yeni bir qardaş/bacının gəlişi daha çətin ola bilər. Yeni doğulmuş körpə ilə vaxt keçirərkən, böyük uşaq emosional olaraq diqqətdən kənarda qalmamalı və onunla keyfiyyətli vaxt keçirməyə diqqət yetirilməlidir. Keyfiyyətli vaxt sərf olunarsa, 20 dəqiqə belə çox təsirlidir. Yeni körpə gəldikdə köhnə iş rejimini pozmamaq da vacibdir. Misal üçün: Yatmazdan əvvəl birlikdə kitab oxunursa, müəyyən rutinlərdən imtina etmək uşaqda tərk edilmişlik və laqeydlik hissi yarada bilər. Bu vəziyyətdə o, özünə qapanmış və ya aqressiv davranış nümayiş etdirə bilər. Bu səbəbdən evdə rutin fəaliyyətlər mümkün qədər davam etdirilməlidir.
Uşaqlar arasında müqayisə aparmayın
Yeni körpənin baxımında uşaqdan bir az da kömək istəyə bilərsiniz. “Sən balaca olanda belə idin. Bax, böyümüsən, öz yeməyini özün yeyə bilərsən. “O da sizin kimi böyüyəcək və bunu bacaracaq” deyə bilərsiniz.